gin no ishi - sora no hime

แหะ ๆ มาคราวนี้ ก็หยิบเอาชื่อของเกมใกล้ ๆ ตัวก่อนเลยนะคะ ก็เกมแสนรัก sora no kiseki ไงคะ

อย่างที่รู้กันว่า ชื่อเต็ม ๆ ของเกมนี้ในภาษาอังกฤษก็คือ
The legend of heroes VI: trail of the sky
(ใส่ภาคกันเอาเองนะคะ จะ FC, SC หรือ the3rd ตามอัธยาศัยเลยค่ะ)

ส่วนชื่อในภาษาญี่ปุ่นจะอ่าน ๆ กันว่า eiyuu densetsu VI:sora no kiseki ค่ะ

เอาล่ะ!! มาเริ่มกันเลยดีกว่า สำหรับเพื่อน ๆ บางคน ที่มีความรู้ภาษาญี่ปุ่น จะข้ามเอนทรี่นี้ไปเลยก็ได้ค่ะ

เริ่มจากชื่อของซีรี่ย์นี้เลยนะคะ 英雄伝説 เราจะแยกออกมาได้คำว่า

▼英雄《えいゆう》 = "วีรบุรุษ"

-  หากแปลเป็นภาษาอังกฤษจะได้คำว่า hero หรือ great man บางคนก็เลยแปลทับศัพท์ภาษาอังกฤษไปเลยว่า "ผู้กล้า" ซึ่งจริง ๆ แล้วไม่ใช่นะคะ อย่างที่เคยบอกไปว่าภาษาญี่ปุ่นนั้น ในแต่ละคำ ๆ ค่อนข้างมีความหมายลึก ๆ ซ่อนอยู่ค่ะ
- ผู้กล้านั้น ในภาษาญี่ปุ่น จะมีอีกคำคือ 勇者《ゆうしゃ》 ค่ะ (อาชีพตัวเอกยอดนิยมแห่ง Dragon Quest SERIES และต้องมีท่าไรดีนด้วยทุกครั้งไป) ซึ่งคำว่า "ยูชะ" นี้ จะให้ความหมายว่า "ผู้กล้า" ได้ตรงตัวกว่า ถึงจะมีความหมายในภาษาอังกฤษว่า hero เหมือนกับ "เอย์ยู" ก็เถอะค่ะ แต่มันจะมีความหมายย่อย ๆ ลงไปอีกก็คือ the brave หรือ man of valor น่ะค่ะ ทำให้คนส่วนใหญ่สับสนว่าจะแปลว่ายังไงดี ระหว่าง "วีรบุรุษ" กับ "ผู้กล้า"
- จริง ๆ แล้วจะแปลยังไง ความหมายในภาษาไทย ก็คงต่างกันไม่มากนัก แต่เราแนะนำให้เลือก "วีรบุรุษ" เป็น priority แรก ๆ เลยดีกว่าค่ะ ซึ่งคงตามความหมายเดิม ที่คนญี่ปุ่นต้องการสื่อได้ตรงตัวที่สุดค่ะ

▼伝説《でんせつ》 = "ตำนาน"

- สำหรับคำนี้ ก็ตรงตัวเช่นกันค่ะ แปลเป็นภาษาอังกฤษได้ว่า legend, folklore และ tradition ซึ่ง 2 ตัวหลัง หากเปิดดิคฯ ดู จะให้ความหมายไปในเชิงว่า "พิธีที่สืบทอดต่อ ๆ กันมา" "ธรรมเนียม" "ประเพณี" หรือ "นิทานที่เล่าต่อ ๆ กันมา" ค่ะ
- ดังนั้นแล้ว คำที่บ่งบอกความหมายของ "เด็นเซ-ทสึ" ได้ตรงตัวมากที่สุด ก็คือคำว่า "legend" หรือ "ตำนาน" นั่นเองค่ะ
- แล้วทำไม ไม่ใช้ 物語《ものがたり》 ล่ะ
- จริง ๆ แล้ว "โมโนะงาตาหริ" ในภาษาอังกฤษ ก็ได้ให้ความหมายไว้ว่า legend เหมือนกันค่ะ แต่ความหมายของคำนี้ จะไปในแนว tales หรือ story มากกว่า (นิยายปรัมปรา หรือเรื่องเล่า ที่หาเหตุที่มาได้ หรือเรื่องที่แต่งขึ้นมาในภายหลัง) ไม่ได้ให้ความหมายเน้นหนักไปในเชิงแบบ "ตำนาน" "เรื่องเล่าขาน" หรือ "วีรกรรมของบรรพบุรุษที่เล่าสืบต่อกันมา ซึ่งคนที่ฟังก็ไม่รู้ว่าเป็นเรื่องจริงหรือไม่" ค่ะ
- ในความคิดของเราคิดว่า ที่ทางฟาลคอมใช้คำว่า "เด็นเซ-ทสึ" ก็เพราะอยากจะเน้น theme ของซีรี่ย์นี้ว่า เป็นวีรกรรมที่เหล่าวีรบุรุษได้ทำมามั๊งคะ (ภาคแรกกะภาคสองก็เป็น dragon slayer แล้ว วีรกรรมบรรพบุรุษไม๊ล่ะ)

ต่อมาเรามาดูชื่อตอนของภาค VI กันเลยดีกว่าค่ะ 空の軌跡 จะแยกได้คำว่า

▼空《そら》 = "ท้องฟ้า"

- คำนี้แทบไม่ต้องบอก เพื่อน ๆ ส่วนใหญ่ก็คงจะรู้ความหมายในตัวของมันอยู่แล้วนะคะ เพราะเกมจากญี่ปุ่นส่วนใหญ่ ชอบใช้คำนี้เป็น theme มาก ๆ ค่ะ เพราะให้ความรู้สึกอิสระ และสดใส
- ในภาษาอังกฤษให้ความหมาย "โซระ" ไว้ว่า "sky" และ "the heavens" ค่ะ ซึ่งจริงแล้ว เราก็เคยเห็นคนญี่ปุ่นเปรียบเปรยท้องฟ้า ว่าเป็น "สวรรค์" เหมือนความหมายหลังนะคะ เพราะสวรรค์มันอยู่บนฟ้าไง (กำปั้นทุบดินไม๊คะ)
- แต่หากพูดตามความรู้สึกแล้ว คำว่า "โซระ" ให้ความหมายในเชิงว่า "ท้องฟ้า" มากกว่าค่ะ ท้องฟ้าที่เรามอง ๆ เห็นกันอยู่ทุกวันเนี่ยแหล่ะค่ะ
- ส่วนคำว่าสวรรค์นั้นคำที่ให้ความหมายได้ตรงตัวกว่ามาก ๆ จะเป็นคำว่า 天《あま、あめ、てん》 ค่ะ เพราะคำว่า "อามะ, อาเมะ หรือ เทน" (คำอ่านขึ้นอยู่กับ คำที่ติดมาด้วยค่ะ) นั้น จะให้ความหมายในเชิงว่า "ท้องฟ้า" ที่เรามองไม่เห็น อยู่เหนือขึ้นไปจากท้องฟ้าที่เรามองเห็น (เช่น สวรรค์ หรือทางช้างเผือก ฯลฯ จะมีคำนี้อยู่ด้วย)
- ในภาษาอังกฤษได้ให้ความหมาย 天 ไว้ว่า "sky" และ "heaven" เช่นกันค่ะ ดังนั้น หากพูดกันจริง ๆ แล้วจะแปลเป็น "สวรรค์" หรือ "ท้องฟ้า" ก็แล้วแต่คนแปล หรือ สิ่งที่ผู้เขียนต้องการจะสื่อถึงมากกว่าค่ะ
- สำหรับคำว่า 空 นี้ แปลได้อีกอย่างว่า "ว่างเปล่า" ด้วยนะคะ แต่เสียงอ่านจะเปลี่ยนไปค่ะ เวลาใช้ก็ให้ระวัง ๆ ด้วยนะคะ

▼の = เป็นคำช่วย

- ใช้ได้หลายรูปแบบ ในกรณีนี้ใช้ขยายความ ระหว่าง นาม กับ นาม ค่ะ

▼軌跡《きせき》 = "วิถีของจุดในเรขาคณิตที่เคลื่อนที่ไปตามสมการที่กำหนดให้, รอยทาง (ที่มีคนทำเอาไว้แล้ว)"

- มันอะไรกันนี่ แค่เห็นคำแปลแรกก็สะอึกแล้วค่ะ อย่าค่ะ อย่าเพิ่งตกใจไป หากจะแปลกันง่าย ๆ ล่ะก็ คำว่า "คิเซะคิ" นี่ จะให้ความหมายในแนว ๆ ว่า "เส้นทางที่มีคนผ่านไปแล้ว และยังคงเหลือร่องรอยทิ้งเอาไว้ ให้อนุชนรุ่นหลังตามรอยทางมาได้ในภายหลัง" (นี่ขนาดง่าย ๆ นะเนี่ย แต่ยังไงก็จะพยายามให้ความหมาย เพื่อความเหมาะสมกับเกมนี้ค่ะ)
- มันออกจะดูวุ่นวายอยู่นา ใช้คำว่า "คิเซะคิ" เนี่ย ทำไมไม่ใช้ คำว่า 道《みち、どう》 แทนล่ะ
- คำว่า "มิ-ชจิ หรือ โด" (ออกเสียงควบระหว่าง ช-ช้าง กับ จ-จาน ให้เป็นเสียง จิ ที่มีลมออกมาจากร่องฟันด้วยนะคะ ถึงจะรู้สึกอี๋แต่ก็เป็นการออกเสียงที่ถูกต้องค่ะ) คำ ๆ นี้ ก็แปลว่า "เส้นทาง, ถนน, แนวทาง ฯลฯ" ค่ะ แต่ให้ความหมายว่า เป็นเส้นทางที่มีคนทำเอาไว้ เพื่อการใดการหนึ่ง (มีจุดประสงค์) เช่น ถนน ที่ทำให้คนสัญจรไปมา หรือให้ความหมายว่าเป็น "แนวทาง" เช่น แนวทางในการปฏิบัติ ฯลฯ ค่ะ
- ดังนั้นแล้ว เพื่อให้เหมาะสมกับ ท้องฟ้า ที่มีลักษณะที่ดูด้วยตา เป็นแนวเส้นโค้งกลม ทางฟาลคอมก็เลยเลือกใช้ คิเซะคิ แทนค่ะ

※สังเกตว่า ฉากของเกม ทั้ง OP ทั้ง ED มักจะมีเส้นที่ขีดพาดผ่านจากท้องฟ้าลงมาสู่พื้นดินอยู่เสมอ ซึ่งทางฟาลคอมตั้งใจทำให้เป็น theme ของภาคนี้ค่ะ (ดูรูป wallpaper ของ blog นี้ประกอบได้ค่ะ มีเส้นขีดอย่างที่บอกใช่ไม๊ล่ะคะ)

※ข้อควรระวัง มีคันจิที่อ่านได้ว่า "คิเซะคิ" เหมือนกันนะคะ แต่ความหมายไปคนละอย่างกันเลยค่ะ คำนั้นก็คือ 奇跡《きせき》 ค่ะ ซึ่งความหมายของคำนี้จะแปลว่า "ปาฏิหาริย์" นะคะ ไม่ได้แปลตามความหมายของคันจิที่เป็นชื่อตอนของเกมนี้ค่ะ บางคนจะสับสน (หรืออาจไม่ทันดูให้ละเอียดดี) เพราะคันจิที่อยู่ข้างหลังใช้เหมือนกันเลยค่ะ (หากแปลว่า "ปาฏิหาริย์แห่งฟากฟ้า" มันจะไปตรงกับชื่อเพลงของวงดนตรีญี่ปุ่นวงหนึ่งแทนค่ะ)
- ซึ่งตอนแรกเราก็สับสนเหมือนกันค่ะ ด้วยเหตุที่ว่าความหมายของ "คิเซะคิ" ที่ให้มา มันแปลเป็นชื่อเกมแล้วมันแหม่ง ๆ น่ะค่ะ "วิถีของจุดเรขาคณิตบนฟากฟ้า" ฮา แหม่ง ๆ ใช่ไม๊คะ ก็เลยคิดว่า "เอ๊ะ มันจะใช่เหรอ" ก็เลยปรับใหม่เป็น "เส้นทางแห่งฟากฟ้า" หรือ "รอยทางแห่งฟากฟ้า" หรือ "วิถีแห่งฟากฟ้า" ก็ได้ค่ะ

จบแล้วค่ะ สำหรับการเรียนรู้ภาษาญี่ปุ่นจากเกมแสนรัก
แล้วจะหามาลงเพิ่มให้อีกนะคะ

ป.ล. อย่างที่บอก (อีกและ) เราไม่ได้เก่งภาษาญี่ปุ่นอะไรมากมายนะคะ มีแต่ใจรักล้วน ๆ ค่ะ
หากเพื่อน ๆ มีข้อติชม แนะนำ หรือ แบบว่า "อ้าว ยัยนี่เขียนผิดนี่นา" ก็เตือน ๆ เราด้วยนะคะ
มาใช่สื่อที่เรามี ร่วมแบ่งปันความรู้กันดีกว่า แทนที่จะใช้สื่อที่มีอยู่ นั่งเล่นเกมเฉย ๆ นะคะ
อยากให้เพื่อน ๆ มีความรู้กันเยอะ ๆ ควบคู่ไปกับความสนุกที่ชื่นชอบค่ะ